Türkiye, AB Kamu İhalelerine Erişimde Zorluk Yaşıyor: 1,7 Trilyon Dolarlık Pazarın Dışında Kaldık
Türkiye, Avrupa Birliği’nin kamu ihalelerinde uyguladığı yeni kurallar nedeniyle büyük ölçekli ihalelere erişim zorluğu yaşıyor. Avrupa Birliği, Dünya Ticaret Örgütü Kamu Alımları Anlaşması (GPA) üyelerine öncelik tanıdığından, Türk şirketleri bu ihalelerde büyük ölçüde dışlanıyor. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD), bu durumun aşılması için Ticaret Bakanlığı’na çağrıda bulundu.
Tekstil ve hazır giyim sektörü, artan maliyetler, zayıflayan dış talep ve küresel rekabet baskısıyla zor günler geçirirken, Avrupa’daki kamu alımları için uygulanan yeni kurallar Türkiye’nin erişim sorununu gündeme taşıdı. Türkiye, 1995 yılından bu yana Dünya Ticaret Örgütü üyesi olmasına rağmen, GPA’ya taraf olmaması nedeniyle bu anlaşma kapsamındaki kamu ihalelerine katılımda ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kalıyor.
Dünya Ticaret Örgütü Kamu Alımları Anlaşması, üye ülkelerin kamu alımlarını karşılıklı olarak açmalarını hedefleyen çok taraflı bir yapıdır. Anlaşma, Avrupa Birliği ve 27 üye ülkesi de dahil olmak üzere toplam 49 DTÖ üyesini kapsıyor ve kamu alımları pazarının yıllık büyüklüğünün yaklaşık 1,7 trilyon dolar olduğu bildiriliyor. Türkiye’nin GPA’ya taraf olmaması, Türk şirketlerinin bu büyük pazarın dışına itilmesine neden oluyor.
Son dönemde, Avrupa Birliği kamu ihalelerinde “yalnızca GPA üyeleri katılabilir” şartını daha sık kullanmaya başladı. Bu durum, yalnızca Uzak Doğulu firmaların değil, aynı zamanda Türk firmalarının da ihalelerden dışlanmasına yol açıyor. Hazır giyim ve tekstilin yanı sıra demir-çelik, makine ve diğer ihracatçı sektörler de bu durumdan olumsuz etkileniyor.
Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği, Ticaret Bakanlığı’na gönderdiği bilgi notunda, AB’nin kamu alımlarında uyguladığı “yalnızca üyeler” politikası nedeniyle Türk şirketlerinin üniforma, iş kıyafetleri, hastane tekstili ve askeri tekstil gibi alanlardaki ihalelere katılamadığını vurguladı. Ayrıca, Türkiye’nin hazır giyim ihracatının 2022 yılında 21,2 milyar dolarken, 2025 yılında 16,7 milyar dolara gerilediği kaydedildi.
TGSD’nin bilgi notunda, Çin ve Bangladeş gibi ülkelerin düşük maliyet avantajlarıyla Avrupa pazarında büyümeye devam ettikleri, Mısır’ın da rekabet gücünü artırdığı ifade edildi. Hindistan’ın Avrupa Birliği ile yaptığı Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde sıfır gümrük avantajı elde etmesi, Türkiye üzerindeki baskıyı artırıyor.
TGSD Başkanı Toygar Narbay, teknik tekstillerin kamu alımlarında yoğun olarak kullanıldığını belirterek, GPA üyeliğinin sektör için kritik önem taşıdığını söyledi. Narbay, polis, güvenlik güçleri, itfaiye ve hastaneler gibi kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu teknik tekstil ürünlerinin kamu ihaleleriyle satın alındığını vurgulayarak, Türk firmalarının mevcut durumda bu ihalelere katılamadığını ifade etti. Ayrıca, GPA üyesi olmayan ülkelerde üretim yapan firmaların da ihalelerde dezavantaj yaşadığını belirtti.
